Việt bính: Phương án phiên âm tiếng Quảng Đông của Hội học Ngôn ngữ học Hồng Kông
Về phiên âm IPA
Tất cả các phiên âm IPA trên trang này đều là chuyển tả âm vị, nguồn của dữ liệu âm thanh là 粵典 words.hk. Để biết thêm chi tiết vui lòng xem Tham khảo.
1. Thanh mẫu
| Âm đôi môi | Âm môi răng | Âm răng | Âm vòm | Âm vòm mềm | Âm hầu | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Âm bật |
b [p] 巴 p [pʰ] 怕 |
d [t] 打 t [tʰ] 他 |
g [k] 家 k [kʰ] 卡 gw [kʷ] 瓜 kw [kʷʰ] 夸 | |||
| Âm mũi |
m [m] 媽 |
n [n] 那 |
ng [ŋ] 牙 | |||
| Âm tắc xát |
z [t͡s~t͡ʃ] 渣 c [t͡sʰ~t͡ʃʰ] 叉 | |||||
| Âm xát |
f [f] 花 |
s [s] 沙 |
h [h] 蝦 | |||
| Âm tiếp cận |
w [w] 蛙 |
j [j] 也 | ||||
| Âm tiếp cận cạnh lưỡi |
l [l] 啦 |
Không thanh mẫu không cầu dấu chữ cái, ví dụ: “呀” chỉ được đánh thành “aa”.
2. Âm tiết mũi
|
m [m̩] 唔 |
ng [ŋ̩] 吳 |
3. Vận mẫu
3.1 Nguyên âm trong vận mẫu
|
i [iː] 詩 i後接 -ng, -k [e] 星 yu [y] 書 |
u [uː] 夫 u後接 -ng, -k [o] 風 | |
|
e後接 -i [e] 四 eo [ɵ] 詢 |
o後接 -u [o] 蘇 | |
|
e [ɛː] 些 oe [œː] 鋸 |
a [ɐ] 新 |
o [ɔː] 疏 |
|
aa [aː] 沙 |
3.2 Âm cuối vận mẫu
| Âm bật |
p [p̚] 溼 |
t [t̚] 失 |
k [k̚] 塞 |
|---|---|---|---|
| Âm mũi |
m [m] 心 |
n [n] 身 |
ng [ŋ] 生 |
| Nguyên âm |
i [i] 西 |
u [u] 收 |
3.3 Tất cả vận mẫu
| Nguyên âm trong vận mẫu | Nguyên âm đơn | Nguyên âm kép | Âm mũi cuối vận mẫu | Âm bật cuối vận mẫu (Thanh nhập) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| - | -i | -u | -m | -n | -ng | -p | -t | -k | ||
| i | [iː] | i 思 | iu 消 | im 閃 | in 先 | ip 攝 | it 泄 | |||
| [e] | ing 升 | ik 識 | ||||||||
| yu | [yː] | yu 書 | yun 孫 | yut 雪 | ||||||
| u | [uː] | u 夫 | ui 灰 | un 歡 | ut 闊 | |||||
| [o] | um | ung 風 | up | uk 福 | ||||||
| e | [e] | ei 四 | en | |||||||
| [ɛː] | e 些 | eu 掉 | em 𦧷 | eng 鄭 | ep 夾 | et 坺 | ek 石 | |||
| eo | [ɵ] | eoi 需 | eon 詢 | eot 摔 | ||||||
| oe | [œː] | oe 鋸 | oeng 疆 | oet | oek 腳 | |||||
| o | [o] | ou 好 | ||||||||
| [ɔː] | o 可 | oi 開 | on 看 | ong 康 | ot 喝 | ok 學 | ||||
| a | [ɐ] | a 嘞 | ai 擠 | au 周 | am 斟 | an 珍 | ang 增 | ap 汁 | at 侄 | ak 則 |
| aa | [aː] | aa 渣 | aai 齋 | aau 嘲 | aam 站 | aan 讚 | aang 掙 | aap 集 | aat 扎 | aak 責 |
a và oet đã được thêm vào năm 2018. Chi tiết vui lòng xem tại đây.
4. Thanh điệu
| Bằng | Thượng | Khứ | Nhập | |
|---|---|---|---|---|
| Âm | 1 [˥] 詩 | 2 [˧˥] 史 | 3 [˧] 試 |
1 [˥] 識 3 [˧] 洩 |
| Dương | 4 [˨˩] 時 | 5 [˩˧] 市 | 6 [˨] 事 | 6 [˨] 蝕 |
Thanh điệu được đánh dấu sau âm tiết.
Thí dụ: fu1 (夫), fu2 (虎), fu3 (副), fu4 (扶), fu5 (婦), fu6 (父)
Tham khảo
- Bauer, Robert S., and Paul K. Benedict. 2011. Modern Cantonese Phonology. Vol. 102. Walter de Gruyter
- Mok, Peggy Pik-Ki, and Peggy, Wai-Yi Wong. 2010. Perception of the merging tones in Hong Kong Cantonese: preliminary data on monosyllables. Speech Prosody 2010-Fifth International Conference.
- Zee, Eric. 1991. Chinese (Hong Kong Cantonese). Journal of the International Phonetic Association 21.1: 46-48.
- Stephen, Matthews. 1992. Jyutping 粵拼 - Cantonese Romanization Scheme. The Linguistic Society of Hong Kong. Available: https://lshk.org/jyutping-scheme/
- 香港中文大學人文電算硏究中心（2018）：《漢語多功能字庫》，檢自 https://humanum.arts.cuhk.edu.hk/Lexis/lexi-mf/。